test_contentimg

Canllaw ysgolion Cymru ar weithio gyda phlant sydd wedi eu mabwysiadu ar gael i’w lawrlwytho am ddim

Mae Adoption UK yn galw ar rieni sy'n mabwysiadu yng Nghymru i roi gwybod i ysgolion eu plant am ganllaw sydd ar gael i’w lawr lwytho am ddim ar weithio gyda phlant sydd wedi eu mabwysiadau a'u teuluoedd.

Mae canllaw ysgolion Cymru Gwneud pethau'n iawn i bob plentyn wedi ei ysgrifennu gan ddau riant sydd wedi mabwysiadu, sef Ann Bell a Penny Jeffreys, ac mae'n cynnwys cyfraniadau gan oedolion eraill sydd wedi mabwysiadu, plant sydd wedi eu mabwysiadu, athrawon a rhai sy'n gyfrifol am blant y gofelir amdanynt mewn awdurdodau lleol neu a fabwysiedir. Mae awgrymiadau ac argymelliadau gan arbenigwyr rhyngwladol ar drawma ac ymlyniad hefyd yn rhan o'r canllaw.

Wedi ei gomisiynu o Adoption UK gan Lywodraeth Cymru, mae'r llyfryn ar gael yn Saesneg ac yn Gymraeg, gellir ei lawrlwytho yma.

Mae'r llyfryn yn rhoi pecyn offer i ysgolion a rhieni yng Nghymru i ddeall anghenion addysgol plant wedi'u mabwysiadu. Mae'n cynnwys gwybodaeth ar: cefnogaeth i blant yng Nghymru sydd wedi eu mabwysiadu; deall plant a straen; defnyddio PLACE (chwarae, hoffi, derbyn, holi, empathi) i helpu plant i ymlacio a datgodio ac ymateb i wahanol fathau o ymddygiad.

Dywed Ms Jeffreys, Cydlynydd Rhwydwaith Cymheiriaid Adoption UK, fod staff dysgu wedi'i chael hi'n anodd delio â'r trawma oedd yn effeithio ar ei mab wyth mlwydd oed, Jack*, pan oedd yn yr ysgol.

"Fe geision nhw ddefnyddio'r dulliau traddodiadol sy'n gweithio gyda phlant sydd heb anawsterau ymlyniad neu'n deillio o drawma, ond nad ydyn nhw'n gweithio gyda phlant fel fy mab".

"Doedd gan Jack ddim problemau academaidd ond doedd e ddim yn gallu dysgu am ei fod e'n bryderus ac yn teimlo dan straen." Roedd e'n teimlo bod yr ysgol yn lle peryglus achos bod cymaint o bobl yno, a'i fyd - yr arogleuon, y synau a phopeth - mor wahanol i'r hyn roedd e wedi arfer ag e. Roedd e mewn trawma yn aml a phryder ofnadwy ac roedd hyn yn arwain at ymddygiad heriol".

Roedd yn rhaid i Penny, a hithau'n fam sengl, roi'r gorau i'w swydd am ei bod hi'n gorfod gadael yn gyson i symud Jack o'r ysgol yn sgil galwadau yn cwyno am ei ymddygiad. Ar ôl nifer o ddigwyddiadau, oedd yn mynd yn gynyddol waeth, aeth yr ysgol ar ofyn cyngor arbenigol a chreu cynllun ymddygiad unigol gyda Jack. Roedd y staff yn gwybod erbyn hyn beth oedd yn arwain at ei ymddygiad gwael a sut i fod o gymorth iddo. Cytunodd yr ysgol hefyd i nifer o bethau fyddai'n rhoi cymorth i Jack, megis mwy o gyfnodau egwyl, goruchwyliaeth un-wrth-un amser chwarae a bod y cyntaf yn y ciw cinio er mwyn iddo beidio â mynd i bryder wrth giwio.

Dywedodd Ms Jeffreys: "Roedden ni'n lwcus – roedd yr ysgol wir eisiau i Jack lwyddo. Fe ddywedodd y staff wrtha i eu bod yn aml yn teimlo ar goll wrth geisio delio gyda Jack. Os yw ysgol yn fodlon cyflwyno newidiadau er mwyn helpu'r plant hyn, a chynnig cymorth ychwanegol a ffyrdd gwahanol o weithio, gall weddnewid eu profiad."

Dywedodd Hugh Thornbery, prif weithredwr Adoption UK: "Rydym yn gwybod bod llawer o blant sydd wedi eu mabwysiadu yn cael trafferth yn yr ysgol felly rydym yn falch o gael ein comisiynu i gynhyrchu'r llyfryn hwn "

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo'n llawn i sicrhau bod ein holl blant a phobl ifanc yn cael y cyfle i wireddu eu potensial academaidd, waeth beth yw eu cefndir neu eu hamgylchiadau teuluol.

"Mae llawer o blant sydd wedi eu mabwysiadu wedi dioddef trawma yn eu plentyndod cynnar, a gallai effeithiau hynny barhau dros y blynyddoedd, gan gynnwys y blynyddoedd wedi i'r plentyn fynd i fyw i'w gartref parhaol. Gallai'r profiadau negyddol hyn ei gwneud yn anoddach i'r plentyn ffynnu mewn amgylchedd ysgol traddodiadol, ac i lwyddo'n academaidd. Mae'n bwysig felly bod pob ymarferwr addysg a phob teulu yn deall y materion hynny sy'n codi, a'u bod yn gallu ymateb iddynt mewn modd sensitif a phriodol.

"Rydym yn hynod o ddiolchgar i Adoption UK (Cymru), Ann Bell, Penny Jeffreys a phawb arall sydd wedi helpu gyda'r cyhoeddiad "Cael pethau'n iawn i bob plentyn". Rydym yn siŵr y bydd y llawlyfr hwn yn ffynhonnell werthfawr o wybodaeth a chyngor ymarferol i bawb sy'n gweithio gyda phlant sydd wedi eu mabwysiadu, a'u teuluoedd, ac i bawb sy'n ymwneud â darparu addysg ar eu cyfer. Yn sgil hynny, bydd hefyd yn helpu'r plant hyn i wireddu eu potensial academaidd".